1. Con ếch (Kawazu)

            Ếch gắn bó mật thiết với thơ hai-cư. Có nhiều loài ếch khác nhau, nơi cư ngụ quen thuộc của chúng là đồng lúa hay ao, đầm. Tiếng kêu của chúng râm ran suốt mùa xuân – mùa kết đôi của loài ếch. Vì vậy ếch được coi là dấu hiệu của mùa xuân.

 

  1. Hoa mơ (Ume)

            Hoa mơ có nguồn gốc từ Trung Hoa. Hoa đã theo chân những vị sứ giả trở về từ đại lục và nhanh chóng chiếm được trái tim của người dân xứ sở mặt trời mọc. Ngày nay, vị trí hàng đầu các loài hoa đã nhường cho anh đào nhưng hoa mơ vẫn gắn bó sâu sắc với tinh thần và văn hóa Nhật Bản. Bởi hoa mơ nở trước các loại hoa khác nên được gọi là “dấu hiệu của mùa xuân”.

  1. Hoa anh đào (Sakura)

            Trong văn học Nhật Bản, từ “hoa” ngày nay là ám chỉ hoa anh đào. Nhưng hoa anh đào chỉ thực sự lên ngôi và thay thế vị trí của hoa mơ vào thời Heian. Hoa anh đào có nhiều loại, thay nhau nở suốt mùa xuân. Nó đã được gửi đến nhiều quốc gia phương Tây và được xem như sứ giả của tình bằng hữu và thiện chí. Tất nhiên là trong thơ hai-cư hoa anh đào chỉ mùa xuân.

  1. Con ve (Semi)

            Trong thơ hai-cư, ve có thể gợi lên nhiều mùa khác nhau tùy vào loại của chúng. Nhưng hầu hết được xem là dấu hiệu của mùa hè.

  1. Con đom đóm (Hotaru)

            Bay trong bóng tối gần mép nước và phát ra ánh sáng nhấp nháy huyền bí, đom đóm là một hình ảnh đặc biệt nên thơ của mùa hè. Thuật ngữ hotaru được cho là bắt nguồn từ một cụm từ có nghĩa là “nhỏ giọt nước” (ho-taru), hoặc có thể là “ánh sáng cháy rực” (hoteri). Nghĩa đen là “loài côn trùng đèn lồng”.

  1. Chiều thu (Aki no yugure)

            Thực ra là “hoàng hôn mùa thu”. Các nhà thơ Nhật yêu thích quý ngữ này trong sự so sánh với “bình minh mùa xuân”. Theo bước chân mùa thu, ngày ngắn dần và thành ngữ “hoàng hôn ập xuống” chỉ mặt trời lặn xuống quá nhanh. Quý ngữ này đem lại ý nghĩa về sự trôi chảy của thời gian và sự chóng tàn của kiếp người. Đây cũng là thời gian của hồi tưởng.

  1. Cỏ lau (Susuki)

            Đây là một trong “bảy loài cây của mùa thu”. Cỏ lau đem lại vẻ đẹp duyên dáng cho đồi núi và đồng bằng vào mùa thu. Cỏ lau còn có vai trò quan trọng trong nghệ thuật cắm hoa Ikebana.

  1. Tuyết (Yuki)

            Cũng như với Trung Hoa, tuyết được xem là một trong những quý ngữ hàng đầu trong thơ ca truyền thống Nhật Bản.

  1. Chim đỗ quyên (Hototoghisu)

            Chim đỗ quyên còn gọi là chim thời điểu (chim di cư theo mùa hay chim thời gian) – vốn là một loài chim đặc trưng trong văn hóa Nhật Bản. Chim đỗ quyên chỉ cất tiếng kêu khi trời xẩm tối. Tiếng kêu rất não nùng. Tiếng kêu của chim đỗ quyên gợi ra nỗi buồn da diết, gợi ý niệm về sự ra đi mãi mãi của thời gian, tạo cảm thức về cái vô thường (vô thường là cái không thường còn, là chuyển biến, thay đổi).

            Trong văn học Việt Nam, đặc biệt là văn học cổ điển, chim đỗ quyên xuất hiện khá phổ biến và có tên gọi đa dạng như: cuốc, quốc, quốc quốc, đỗ quyên, đỗ vũ hay từ quy. Trong văn học Việt Nam và Trung Quốc, chim đỗ quyên thường dùng theo điển tích là hồn Thục Đế nhớ nước. Trong thơ hai-cư, chim đỗ quyên không nhất thiết mang hình tượng đó. Tuy nhiên, tiếng kêu của chim đỗ quyên vẫn gợi cái gì u tịch, hoài cổ.

Thầy Lê Thiên Quốc

 

Thông báo

Bài viết

Dám ước mơ, dám thực hiện

17 Tháng 11 2014
Dám ước mơ, dám thực hiện

Ước mơ là bánh lái giúp con thuyền cặp bến thành công - Một học sinh lớp 11 của trường THPT Đa Phước đã ấp ủ và quyết tâm thực...

Thầy cô giáo - người chắp cánh cho những ước mơ

17 Tháng 11 2014

Sống ở đời ai cũng có cha, có mẹ, có bạn hữu, anh em và chẳng ai là kẻ không thầy bởi thế gian thường nói: “Không Thầy đố mày...

Ước mơ của tôi

18 Tháng 11 2014
Ước mơ của tôi

- Sau này lớn lên cháu muốn làm nghề gì ?- Dạ! Cháu không biết. Cháu chưa nghĩ tới điều này Đó chính là câu trả lời của tôi vào...

Người mẹ của học trò nghèo xã Đa Phước

18 Tháng 11 2014
Người mẹ của học trò nghèo xã Đa Phước

Từ Tân Kim - Cần Giuộc - Long An về làm dâu ở ấp 5 xã Đa Phước huyện Bình Chánh, chưa bao giờ cô Mai Thị Tuyết Nhung cảm...

Tiên học lễ, hậu học văn

18 Tháng 11 2014
Tiên học lễ, hậu học văn

CHỮ LỄ: Lễ là gì ? Là tập hợp những nguyên tắc, phương thức ứng xử giữa người và người trong một cộng đồng nhất định. Là văn minh, văn...

Nhà khoa học Nhật Bản đoạt giải Nobel Vật lý 2014

21 Tháng 11 2014

Giải thưởng Nobel Vật lý 2014 vừa công bố dành cho các nhà khoa học Isamu Akasaki, Hiroshi Amano và Shuji Nakamura với phát minh một nguồn ánh sáng thân...

10 bổ sung đáng giá trên Office 2013

28 Tháng 11 2014

Office 2013 có nhiều thay đổi từ trong ra ngoài. Giao diện mang dáng dấp Windows 8, hỗ trợ đám mây SkyDrive, kết nối SharePoint, đồng bộ dữ liệu… Phiên...

Windows 10 và những điều cần biết đầu tiên

28 Tháng 11 2014

TTO - Bỏ qua tên Windows 9, Microsoft tiến thẳng đến Windows 10, phiên bản kế tiếp Windows 8. Cái nhìn tổng quan về những cải tiến đáng chú ý.

Liên kết